انگليس در آن زمان كه چكمه پوشانش خاك مقدس بوشهر را در زير لگدهاي كثيف خود پايمال مي كردند و اشغال اين سرزمين به عنوان استخواني دردناك گلوي مردم را آزار مي داد‘ تلاش كرد تا نقطه اصلي و قوت قلب سپاه مبارزان ضد استعماري بوشهر‘ رئيس علي را از ميان بردارد كه بالاخره موفق شد. آري اين استعمار روباه صفت توانست توسط عوامل مزدورش دلاور مردي چون رئيسعلي را ناجوانمردانه به شهادت برساند . شهادتي كه در نبردي روياروي براي انگليس و سپاهيان اشغالگرش شايد بسيار سخت و سهمگين بود. انگليس مي دانست كه نابودي فيزيكي رئيس علي پايان ماجرا نيست. او اطمينان داشت كه رئيس علي تبديل به قهرمان بلامنازع و سردار بزرگ ضد استعمار انگليس در ميان مردم استان بوشهر و حتي ايران خواهد شد. از اين رو اين استعمارگر پير پس از شهادت رئيسعلي علي نيز بيكار ننشست و تلاش كرد با تبليغات فراگير از رئيسعلي شخصيتي بسازد كه هدفش از جنگ با انگليس به خاطر به خطر افتادن منافعش در تجارت دريايي و امثال آن بوده است. اين طور دهن به دهن تبليغ كردند كه رئيسعلي فردي راهزن بوده كه همواره اموال ديگران را مورد تعرض قرارمي داده است. بديهي اين اين تبليغات زهرآگين در فضايي كه رئيس علي و ياران باوفايش نبودند تا حقايق را به مردم بگويند‘ توانست تا اندازه اي روي تعدادي از مردم آن زمان تأثير بگذارد و عده اي از هم پيمانان داخلي انگليس و آن ها كه چشم حسودشان قدرت ديدن رشادت ها و فداكاري هاي رئيس علي را نداشت نيز به اين شايعات دامن زدند. با پيروزي انقلاب اسلامي كم كم شرايطي فراهم شد تا مردم روزبروز با چهره رئيسعلي بيشتر آشنا شوند و قدر اين قهرمان ملي را بيشتر بدانند. با حضور پربركت مقام معظم رهبري در سال 1370 به استان بوشهر و حضور معظم له در خانه رئيس علي در شهر دلوار ياد و نام رئيس علي جاني ديگر گرفت و تمجيدهاي رهبر فرزانه انقلاب اسلامي از مقام شامخ رئيس علي بارديگر همه ي دل ها را متوجه اين مبارز مؤمن و ضد استعمار نمود. به دستور مقام معظم رهبري خانه تاريخي رئيس علي دلواري كه قبل از انقلاب تبديل به يك مدرسه شده بود و پس از پيروزي انقلاب اسلامي محل اقامت جنگ زدگان گرديده بود به طور جدي مورد بازسازي قرارگرفت و امروز اين منزل زيبا و با شكوه تبديل به موزه اي شده كه نماد مبارزات ضد استعماري مردم استان بوشهر مي باشد. رئيس علي تنها يك مبارز ضد استعماري بوشهري نيست كه با انگليس تا نثار خون خويش جنگيد بلكه نماد استعمار ستيزي مردم مسلمان ايران در طول تاريخ مي باشد. بدون ترديد رمز محبوبيت و جاودانگي رئيس علي دلواري در عرصه ملي صرفاً اين موضوع نيست كه يك جوان در برابر تجاوز بيگانه دست به اسلحه ببرد و كشته شود. اين گونه اتفاقات فراوان رخ داده و افراد زيادي بوده اند كه در راه ميهن خويش كشته شده اند. ولي چرا نامشان فراگير و عالم گير نشده و اين گونه همچون رئيس علي نامشان سرلوحه ي دل ها قرار نگرفته اند هرچند كه هر كدام شأن و مقام خاص خويش را دارند. آنچه كه در مورد رئيس علي مي توان گفت نكات زير است: 1- دشمن شناسي رئيس علي – در آن شرايط سخت كه امكانات رسانه اي و ارتباطات اندك بود و انگليس متجاوز با تمامي امكانات روز آن زمان بخشي از استان بوشهر را اشغال كرد‘ رئيس علي در شناخت دشمن بسيار دقيق عمل كرد و تحت تأثير تبليغات سوء انگليس و ايادي داخليش قرار نگرفت. 2- حضور پرشور رئيس علي در آن غربت و تنهايي كه خيلي ها به خاطر عافيت طلبي دست بر كلاه خويش گذاشته بودند تا در آن شرايط سخت به آن ها آسيبي وارد نشود‘ وي بدون هيچ گونه هراسي غريبانه وارد معركه نبرد شد و خون خويش را در راه آزادي ميهنش از چنگال استعمارگران نثار كرد. 3- از ويژگي هاي خاص رئيس علي شجاعت او بود كه بنا به شهادت تمام كساني كه در آن ايام درگيري او را مشاهده و يا همراهي كرده اند‘ به اين امر اعتراف دارند‘ بدون ترديد اگر شجاعت رئيس علي نبود. جرأت رويارويي با ابرقدرتي هم چون بريتانياي كبير براي او وجود نداشت. 4- از همه مهمتر روحيه ولايت پذيري ‘ تدين ‘ تعبدو ايمان فوق العاده او بود رئيس علي قبل از نبردبا متجاوزان انگليس فتواي جهاد را از علماي بزرگي همچون آيت اله محمدحسين مجتهد برازجاني مي گيرد تا به جهاد رهايي بخش خويش مشروعيت بخشد تعبد وي نسبت به احكام اسلام و التزام وي به مقررات اسلامي و اخلاق ديني و پايبندي به فرائض مذهبي در آن شرايط از ويژگي هاي برجسته رئيس علي دلواري مي باشد. و در همين راستا است كه اين چنين محبوب قلب هاي آزاده مي شود. با توجه به همه ي اين ويژگي هاست كه از سوي شوراي فرهنگ عمومي كشور روز دوازدهم شهريو ماه روز شهادت رئيس علي دلواري به عنوان روز مبارزه با استعمار انگليس جهت ثبت در تقويم رسمي كشور به تصويب رسيد و جهت تصويب نهايي به شوراي عالي انقلاب فرهنگي ارسال شده است . حال كه به شش ماهه ي دوم سال 1389 نزديك مي شويم و كم كم چاپ سررسيدها و تقويم ها آغاز مي شود‘ از شوراي عالي انقلاب فرهنگي انتظار مي رود كه ضمن نگاه مثبت به اين مصوبه شوراي فرهنگ عمومي‘ آن را به تصويب نهايي برساند.