در بررسی سیر تحول این محملها از سنگ سخت به كاغذ نرم می رسیم. اختراع كاغذ توسط چینی ها مقدمه ای برای دیگر انقلاب فرهنگی بشر یعنی اختراع چاپ بود كه به قولی زمینه رنسانس و انقلاب صنعتی را فراهم آورد. این اختراع كه نقطه عطفی در تاریخ تمدن بشر بود در سال 1439 میلادی توسط یوهان گوتنبرگ صورت گرفت. او در ابتدا كار چاپ را با حروف چوبى انجام میداد ولی بزودى دریافت كه بخاطر دشوارى كنده كارى، حروف چوبى بى خاصیت است و به همین علت از حروف متحرك فلزی برای تكثیر و چاپ مواد اطلاعاتی استفاده كرد و با این كار توانست زنجیر كتاب های كم تعداد قرون وسطایی که پیشتر در انحصار درباریان، روحانیان و طبقات برگزیده بود خارج کند ودر اختیار همگان قرار دهد و كتابها به نحو راحت تر، ارزانتر و زیادتر در دسترس خوانندگان قرار گیرد. تحول چاپ پس از گوتنبرگ حركتی كند داشت و تا قرن هفدهم تغییر عمده‌ای در آن رخ نداد. در سده هجدهم و ارائه عصر انقلاب صنعتی همزمان با پیشرفت سایر تكنولوژی‌هایی چون صنعت نساجی ماشین‌های بخار و شیمی، چاپ نیز به رشد تدریجی خود ادامه داد. در آغاز سده نوزدهم، تحولات چاپ همزمان با تكنولوژیهای جدید راه‌آهن و مهندسی مكانیك، سرعت گرفت. « در سال 1803 میلادی ماشینی اختراع شد كه كاغذ را به شكل رول و به دور یك استوانه تولید می‌كرد. حدود 1810 میلادی چاپ استوانه‌ای اختراع شد.
در سال 1830 از ماشین بخار و نیروی آن برای چاپ استفاده شد كه بر سرعت تولید كتاب افزود. حدود 1845 میلادی چاپ دوار یا روتاتیو رواج یافت. در اواخر قرن نوزدهم، تحولات عكاسی باعث تغییرات و دگرگونیهای عظیمی در فن چاپ شد». در قرن بیستم با ظهور و گسترش تکنولوژی های نوینی چون الکترونیک، میکروالکترونیک در دهه های ١۹۳٠ تا ١۹٧٠ و گسترش آنها به تدریج از دهه های ١۹٨٠ و ١۹۹٠ با ظهور انواع رایانه ها و بکارگیری این وسیله جدید و ترکیب آن در فرآیند چاپ تحولات شگرفی در این صنعت بوجود آمد.

ورود صنعت چاپ به ایران
با توجه به تمدن غنی ایران, ورود صنعت چاپ به ایران, تحول شگرفى در آثار ادبى، فرهنگى آن و همچنین اسلام به حساب مى آید. اولین چاپخانه را در ایران مسیحیان در اصفهان در عهد شاه عباس دوم صفوى دایر نمودند که بنا به دلائلی با موفقیت روبرو نشد. در سال 1233ق عباس میرزا كارخانه چاپ سربى را در تبریز دایر و اولین كتاب چاپ سربى را منتشر كرد و بدین ترتیب نشر كتاب از دستنویس به چاپ تغییرِ ماهیت داد. ولى چاپ سربى در ایران دیرى نپایید و چاپ سنگى جایگزین آن گردید. نخستین مطبعه چاپ سنگى را محمدصالح شیرازى از روسیه به تبریز وارد كرد و اولین نسخه اى كه در آن مطبعه چاپ شد, قرآن مجید به خط میرزا حسین خوشنویس معروف به سال 1250 بود. از اولین كتاب هاى چاپ سنگى ایران مى توان كتاب هاى زادالمعاد تألیف علامه محمدباقر مجلسى, چاپ شده در سال1251ق وحدیقةالشیعه, تألیف ملااحمد مقدس اردبیلى, چاپ شده در 1260ق. نام برد. از میان روزنامه ها نیزمی توان روزنامه ملتى تبریز و روزنامه وقایع اتفاقیه را نام برد. در اوایل سده چهاردهم هجرى, چاپ سربى دوباره به كار افتاد و به تدریج جاى چاپ سنگى را گرفت.
شوراى عالى انقلاب فرهنگى کشور هر سال روز یازدهم شهریور را به عنوان روز صنعت چاپ نامگذارى کرده است.