حدّ حجاب
در پاسخ، سؤالی مطرح میشود که آیا زیادهروی در احکام اشکال ندارد؟ باید دانست که اساساً ما در احکام الله، زیادهروی نداریم. منتها باید تناسب آن عمل را با ظرفیّت روحی طرف سنجید. کسی که تازه مسلمان شده و به دین راه پیدا کرده است، اگر به او بگویید، نمازهایت را با مقدّمات و مقارنات و تعقیبات و نوافل بخوان، ادعیّه را هم بخوان، میگوید من از این مسلمانی گذشتم. او ظرفیّت این همه عبادت را ندارد. مثل یک بچّهی نوزادی است که تازه میخواهد غذاخور شود. دو تا قاشق حریرهی بادام به او بدهند، سیر میشود. نمیشود به او یک پرس چلوکباب داد، او را میکشد. امّا نمیشود گفت یک پرس چلوکباب خوردن زیادهروی و افراط است. کسی که سنّش بالا رفت و بیست ساله شد، آنوقت یک پرس چلوکباب کاملاً مناسب است. پس باید ببینیم حدّ عمل با ظرفیّت روحی فرد چقدر سازگار و متناسب است. هرقدر روح طرف میطلبد و میکشد، عمل به احکام الله، هرچه غنیتر و پر عیارتر باشد، بهتر و زیباتر است.
میگویند آیا حجاب خیلی زیاد و مثلاً پوشیه در شرایط کنونی جامعه جلب توجّه نمیکند؟
جواب این است که گاهی اوقات شرایط بیرونی میخواهد ما را به سمت دور شدن از ضابطهها بکشاند. به هیچوجه نباید به شرایط بیرونی تن داد. به جای اینکه ما دست از معیارها برداریم، شرایط را باید تغییر دهیم. ممکن است گفته شود اگر فردا صبح چادری به سرم کنم که فقط قرص صورتم و دو دستم از مچ به پایین معلوم باشد، مسخرهام میکنند پس این کار را نمیکنم؟! خانمها اجازه ندارند از آن حدّاقل حجاب، پایینتر بیایند. شرایط را باید تغییر داد[1].
نکتهی دیگر که باید به آن دقّت شود، که از دید قرآن کریم و اسلام، لباس، زینت انسان است. خدای متعال میفرماید: یا بَنی آدَمَ قَد اَنزَلنا عَلَیکُم لِباساً یُواری سَواتِکُم و ریشاً[2]: ای فرزندان آدم، برای شما لباسی فرو فرستادیم که هم پوشانندهی پیکر و عورتهای شما و هم مایهی زینت و زیبایی شماست. پس لباس دو کارکرد دارد: یکی پوشش و دیگری زینت. از دید قرآن لباس زینت است، امّا حجاب پوشانندهی زینت است. لباس برای زیباتر شدن است. حجاب برای مخفی شدن زیباییهاست. حجاب زیبا و قشنگ یعنی نقضِ غرض. حجاب برای پوشاندن قشنگی و زیبایی است. حجاب برای این است که زیباییهای بدن را بپوشاند تا زیباییهای روح زن، زیباییهای اندیشه، زیباییهای افکار، زیباییهای دانش، زیباییهای روحیّات و خلقیّات او دیده شود؛ ولی وقتی میگویند برویم یک حجاب زیبا برای خانمها درست کنیم که خانمها رغبت کنند این حجاب را رعایت کنند، باید گفت حجاب زیبا که حجاب نیست، لباس است. فرق است بین لباس و حجاب. لباس در نهایت زیبایی، امّا حجاب در نهايت پوشانندگی زیبایی. بعضی از چادرهایی که خانمها سر میکنند، گلهایی دارد، برق میزند، شکلهای مختلف دارد، این اصلاًحجاب نیست. ولو خیلی هم قشنگ خودش را پوشانده باشد! این پارچه با این زرق و برق و گل و بوته، همهی نگاهها را به سمت بدن این زن خیره میکند. چون توجّه را به سمت جسم زن جلب کرد، دیگر از حجاب بودن بیرون آمده است.
-----------------------------------------------------------
1- براي توضيحات بيشتر رجوع شود به بحث آسيبشناسي حجاب و درمان آن.
2- سورهي اعراف، آيهي 26.
.................................
منبع: کتاب حجاب و حقوق زن در ترازوی اندیشه و ایمان، تألیف استاد مهدی طیّب
ديگران، به قدر كافي، از سختيهاي تكليفي به نام حجاب گفتهاند؛